Başlamak İçin Mükemmel Anı Beklemeyi Bıraktığım Gün

Uzun bir süre boyunca bir şey üretmek istedim. Ne üreteceğimi bilmiyordum ama bir şey üretmem gerektiğini hissediyordum. Bu his, çoğu zaman beni harekete geçirmek yerine daha da felç etti. Çünkü kafamda kurduğum şey mükemmel olmalıydı. Mükemmel olamayacağını bildiğim için de hiç başlamadım. Bu döngüyü kırmak için bir şeyin değişmesi gerekiyordu ve o şeyin dışarıdan gelmeyeceğini anladığımda, küçük bir şey yaptım. O küçük şeyi ve neden önemli olduğunu anlatmak istiyorum.

Sorunun Tanımı

Başlayamama hâli, tembellik değildir. En azından benim için değildi. Bir projeye, bir başvuru dosyasına, bir portfolyoya ya da bir girişim fikrine başlayamamanın altında yatan şey, çoğu zaman belirsizliktir. Nereden başlayacağımı bilmiyorum cümlesi, aslında şunu söyler: Hangi adımın doğru adım olduğunu bilmiyorum. Doğru adımı bilmediğimi düşündüğüm için de hiçbir adım atmıyorum. Bu, gençlerin kariyer yolculuğunda karşılaştığı en yaygın ama en az konuşulan tıkanıklıklardan biri.

Bir de şu var: çevremde herkes bir şey yapıyormuş gibi görünüyordu. Sosyal medyada herkes bir stajdan, bir projeden, bir sertifikadan bahsediyordu. Ben ise hâlâ ilk adımı atamamıştım. Bu karşılaştırma, motivasyonu artırmıyor; aksine, başlamayı daha da imkânsız kılıyor. Çünkü başkalarının üçüncü adımını görüp kendi sıfırıncı adımımla kıyaslıyorum. Oysa kimse o üçüncü adıma bir anda gelmedi. Ama bunu görmek için birinin sana söylemesi ya da senin kendi başına fark etmen gerekiyor.

Bir başka engel de şu: başlamak için bir plan gerektiğine inanıyoruz. Plan yoksa adım atmak anlamsız geliyor. Ama plan, adım atmadan yapılmıyor. Bu bir yumurta-tavuk döngüsü gibi görünüyor. Aslında değil. Çünkü plan, ilk adımdan sonra şekilleniyor; ilk adım, plandan önce geliyor. Bunu kavramak, benim için bir eşik oldu.

Çözüm ve 2040

Çözüm, büyük bir motivasyon konuşması ya da bir mentor bulmak değil. En azından benim için değildi. Çözüm, eşiği küçültmekti. Bir projeye başlamak yerine, o projenin ilk cümlesini yazmaya karar verdim. Bir portfolyo oluşturmak yerine, bir dosya klasörü açtım ve içine bir şey koydum. Bir başvuru dosyası hazırlamak yerine, özgeçmişimin ilk satırını yazdım. Bu kadar. O kadar küçüktü ki, yapmamak için hiçbir bahanem kalmadı.

Bu yaklaşımı bir isimle anmak gerekirse, ben ona eşiği küçültmek diyorum. Yani hedefi değil, ilk adımı küçültüyorsun. Hedef büyük kalabilir; portfolyo oluşturmak, bir projeyi tamamlamak, bir başvuru yapmak. Ama ilk adım, o kadar küçük olmalı ki, yapmak için irade harcamana gerek kalmasın. Bir dosya açmak. Bir satır yazmak. Bir arama yapmak. Bir e-posta taslağı oluşturmak. Bunlar, zihnin direnç gösteremeyeceği kadar küçük şeyler.

2040 vizyonu açısından düşündüğümde, bu yaklaşımın neden önemli olduğunu daha net görüyorum. Önümüzdeki yirmi yılda iş dünyası, eğitim sistemi ve üretim biçimleri köklü biçimde değişecek. Yeni nesil meslekler henüz tam olarak tanımlanmadı. Bugün bir genç olarak hangi beceriyi geliştirmen gerektiğini kesin olarak bilmek mümkün değil. Bu belirsizlik, felç edici olabilir. Ama eşiği küçültme yaklaşımı, belirsizlikle yaşamayı öğrenmenin bir yolu. Çünkü büyük bir plana ihtiyacın yok. Bir sonraki küçük adımı atman yeterli. O adım seni bir sonrakine taşır ve yol, yürüdükçe belirir.

Bu, aynı zamanda bir üretim kültürü meselesi. Türkiye'de gençler olarak çok fazla tüketiyoruz, çok az üretiyoruz. Tüketmek kolay; bir video izlemek, bir içerik kaydırmak, bir başkasının projesine bakıp kendi eksikliğini hissetmek. Üretmek ise zor, çünkü başlamak gerekiyor. Ama üretmek için büyük bir şey yapman gerekmiyor. Küçük bir şey üretmek, büyük bir şeyi hayal etmekten daha değerli. Çünkü üretilen küçük şey, bir sonraki üretimin temelidir. Bir cümle, bir paragrafı; bir paragraf, bir yazıyı; bir yazı, bir portfolyoyu doğurur.

2040'ta, bugün başlanan küçük projelerin birikimiyle şekillenmiş bir genç girişimcilik ekosistemi görmek istiyorum. Herkesin büyük bir startup kurmasına gerek yok. Ama herkesin bir şey üretmiş olması, o üretimi paylaşmış olması ve o üretimden bir şey öğrenmiş olması, kolektif bir birikim yaratır. Bu birikim, bireysel başarıdan daha kıymetli. Çünkü bir toplumun geleceği, bireylerin tek başına büyük işler yapmasıyla değil, herkesin küçük işler yapması ve bu işlerin birbirine bağlanmasıyla şekillenir.

Uygulanabilir İlk Adım

Bu yazıyı okuduktan sonra yapabileceğin tek bir şey var. Sadece bir tane. Birden fazla değil. Çünkü birden fazlası, seni yine felç eder.

1. Bir dosya klasörü aç. Adını ne koyduğun önemli değil. Proje, portfolyo, arşiv, ne istersen. Ama aç. Şimdi aç. Okumayı bitirince değil, şimdi.
2. O klasörün içine bir metin dosyası ekle. İçine şunu yaz: Şu anda yapmak istediğim şey. Cümleyi tamamla. Ne olduğu önemli değil. Bir staj başvurusu olabilir, bir ödev olabilir, bir hobi projesi olabilir, bir girişim fikri olabilir. Sadece bir cümle yaz.
3. O cümlenin altına bir satır daha ekle: Bu şey için bugün yapabileceğim en küçük şey. Bu satırı doldurmak için düşünme. İlk aklına geleni yaz. Bir siteye üye olmak, bir video izlemek, bir kişiye mesaj atmak, bir başlık belirlemek. Ne kadar küçük olursa o kadar iyi.

İşte bu kadar. Bu üç adımı yaptıysan, başladın. Başlamak, bitirmek değil. Başlamak, ilk satırı yazmak. Mükemmel olmak zorunda değil. Kimse ilk satırın mükemmel olmasını beklemiyor. Sen de bekleme.

Ben o klasörü açtığımda içine yazdığım cümle, bugün hâlâ tamamlanmış değil. Ama o cümle sayesinde bir sonraki adımı attım. O adım sayesinde bir sonrakini. Şimdi geriye baktığımda, o ilk dosyanın ne kadar küçük ve ne kadar önemli olduğunu görüyorum. Mükemmel bir planım yoktu. Büyük bir vizyonum yoktu. Sadece bir dosya ve bir cümle vardı. Ama o cümle, beni harekete geçirdi. Hareket, motivasyonu üretir; motivasyon hareketi değil. Bu cümleyi kendime hatırlatmam gerekti.

Bugün sen de bir dosya aç. Bir cümle yaz. Bu, senin sessizliğini kırmanın en küçük yolu. Ve bazen en küçük yol, en uzun mesafeyi kat eder.

TürkAta Haber Ajansı
Yeni.tc