2040 İklim Hedefi: Türkiye Sıfır Karbon Yolculuğuna Nasıl Başlamalı?
2040 iklim hedefi, dilekçe değil, bağlayıcı bir yol haritası ister. Türkiye sıfır karbon yolculuğuna, ölçülen bir ilk adım ve gencin de oturduğu bir masa ile başlar.
Sorunun Tanımı
Net sıfır emisyon hedeflerine ulaşmak için bağlayıcı ve somut yol haritasının eksikliği.
Net sıfır hedefi, bağlayıcı adımı yoksa afiş olarak kalır. Sanayi, ulaşım ve kent, aynı yöne bakmıyorsa genç, hedefi ciddiye almaz. Eksik olan, kaygı değil, sıradır: ne bu yıl, ne bu kurum, ne bu ölçüm. Yol haritası yoksa herkes kendi küçük iyiliğini yeter sanır.
Sıfır karbon, tarihi olan ama yolu olmayan bir cümle olarak kalırsa herkes kendi küçük iyiliğini yeter sanır. Küçük iyilik değerlidir; yol haritasının yerine geçmez. Yerine geçmeyen iyilik, büyük kaynağı konuşmadan bırakır. Bırakılan kaynak, hedefi yerinde saydırır.
Bu iş duyurulmakla bitmez. Cümle, bu hafta kimin üstleneceği yazılmazsa yine rafta kalır. Rafta kalan tespit, genci haklı ama yalnız bırakır. Yalnız bırakılan genç, doğruyu bilmenin hayatı değiştirmediğini görür.
Çözüm Önerisi ve 2040 Vizyonu
2040 yılına kadar tüm sanayi ve ulaşımda sıfır karbon vizyonu için bağlayıcı iklim kanununun çıkarılması.
2040’a kadar sanayi ve ulaşımda sıfır karbon, bağlayıcı bir iklim kanunu ile cümleye dökülür. Kanun, cezalandırma metni gibi değil, takvimi ve sorumluluğu yazan bir çerçeve olarak kurulmalıdır. Genç, bu çerçevenin dışında alkışçı kalmamalıdır. Hedef, kurumu ve yurttaşı aynı hesaba bağlar.
Hedef, kurumu ve yurttaşı aynı hesaba bağlamalıdır. Hesap yoksa gençten istenen fedakârlık, kurumun ertelenen işinin örtüsü olur. Örtü, güveni aşındırır. Aşınan güven, iklim politikasını bir dönemlik söze indirir.
Bu iş duyurulmakla bitmez. Cümle, bu hafta kimin üstleneceği yazılmazsa yine rafta kalır. Rafta kalan tespit, genci haklı ama yalnız bırakır. Yalnız bırakılan genç, doğruyu bilmenin hayatı değiştirmediğini görür.
Uygulanabilir İlk Adım
TBMM'de gençlerin de temsil edildiği "İklim ve Gelecek Komisyonu" kurulması.
Mecliste gençlerin de temsil edildiği bir “İklim ve Gelecek Komisyonu”, hedefi yalnızca uzman koridoruna bırakmaz. Komisyon, bağlayıcı kararın yerine geçmez; yol haritasının açık izlendiği yer olur. İlk iş, mevcut hedefleri sade bir takvime indirip kamuyla paylaşmaktır. Sıfır karbon, o takvimde bir sonraki durağı belli olursa yolculuk başlar.
İlk takvim, bir sonraki durağın ne olduğunu söylemeli, her şeyi bir anda bitireceğini iddia etmemelidir. Durağı belli yolculuk başlar. Durağı belirsiz hedef, afişte kalır. Afişte kalan sıfır, gencin kaygısını da büyütür.
Bu iş duyurulmakla bitmez. Cümle, bu hafta kimin üstleneceği yazılmazsa yine rafta kalır. Rafta kalan tespit, genci haklı ama yalnız bırakır. Yalnız bırakılan genç, doğruyu bilmenin hayatı değiştirmediğini görür.