2040’ın Meslekleri: Bugün Ne Öğrenmeliyiz ki Yarın Iskartaya Çıkmayalım?
2040’ın mesleği, bugün ezberlenen bir unvan listesi değildir. Iskartaya çıkmamak, her şeyi önceden bilmek değil, öğrenmeyi bırakmamaktır.
Sorunun Tanımı
Hızla değişen teknolojik şartlar sebebiyle bugün öğrenilen bilgilerin 5 yıl içinde geçerliliğini yitirme riski.
Bugün öğrenilen bir aracın, kısa sürede yerini başkasına bırakması mümkündür. Beş yıl sonra aynı menünün duracağını varsaymak, genci hazırlıksız bırakır. Bu, öğrenmenin boşuna olduğu anlamına gelmez. Bilginin raf ömrü kısaldıkça, öğrenme biçimi önem kazanır.
Bugün öğrenilen aracın kısa sürede değişmesi, öğrenmenin boşuna olduğu anlamına gelmez. Değişmesi gereken, bitmiş bir unvan ezberlemektir. Raf ömrü kısalan bilgi, öğrenme biçimini öne çıkarır. Biçim değişmezse genç, dünün menüsünü yarının işi sanır. Sanmak, hazırlıksızlığı gizler, gideremez.
Çözüm Önerisi ve 2040 Vizyonu
Ömür boyu öğrenme (lifelong learning) disiplinini benimseyen, disiplinlerarası düşünebilen, adaptation (uyum) kapasitesi yüksek bireyler yetiştirmek.
Ömür boyu öğrenme, kurs afişi değil, disiplindir. Disiplinlerarası düşünmek, her alandan biraz bilmek değil, bir sorunu birden fazla dille kurabilmektir. Uyum kapasitesi de boyun eğmek değil, yeni aracı eskiden bildiği işle birleştirebilmektir. 2040’ın insanı, bitmiş bir diploma değil, açık bir öğrenme dosyası taşır.
Açık bir öğrenme dosyası, bitmiş bir unvan listesinden daha dayanıklıdır. Genç, hangi aracı neden öğrendiğini ve bir sonrakine nasıl geçeceğini yazabilmelidir. Yazamıyorsa diploma, dünün menüsünü taşır. Taşınan menü, iş değişince işe yaramaz. Dosya ise geçişi görünür kılar.
Uygulanabilir İlk Adım
Öğrencilere modüler ders seçme hakkı veren, farklı disiplinleri birleştiren açık mikro-kredi sisteminin üniversitelerde uygulanması.
Açık mikro-kredi, öğrencinin tek bir bölüme kilitlenmeden modül seçmesidir. Üniversite, farklı disiplinlerden dersleri küçük kredilerle birleştiren bir hak tanır. İlk uygulama, iki fakültenin ortak bir mikro program açmasıyla başlayabilir. Öğrenci, mezuniyetten önce “başka bir dilde de düşünebiliyorum” deme şansı bulur.
Mezuniyetten önce başka bir dilde de düşünebilmek, dersin yanına konan küçük bir üretimle başlar. Üretim, kod, tamir, anlatı ya da hesap olabilir. Önemli olan, gencin tek bir doğru cevaba kilitlenmemesidir. Kilit, sınavda işe yarar, hayatta çabuk paslanır. Açık dosya, paslanan kilidin yerine konur.