Genç İşsizliği ile Mücadelede Yeni Nesil İstihdam Politikaları
Türkiye'de genç işsizliği, oranların ötesinde yapısal bir uyumsuzluk krizine işaret etmektedir.
Sorunun Tanımı
Türkiye'de genç işsizliği, oranların ötesinde yapısal bir uyumsuzluk krizine işaret etmektedir. Üniversite mezunu gençlerin işgücüne katılım oranları düşerken, sanayi ve teknoloji sektörlerinde nitelikli eleman açığı günden güne büyümektedir.
"Ne eğitimde ne istihdamda" (NEET) olan gençlerin oranı alarm verici seviyelerdedir. Geleneksel istihdam kurumlarının hantal yapısı, yetenek matrisleri ile piyasa ihtiyaçlarını eşleştirmekte yetersiz kalmaktadır.
Diplomalı işsizlik artarken, ara eleman ve teknik uzman eksikliği üretim ekosistemini tıkamakta, bu durum gençlerin geleceğe yönelik umutsuzluğunu ve beyin göçünü tetiklemektedir.
Ağırlık, başlıklardan birini seçip diğerini ertelemekle azalmaz. İşleyiş, teşvik ve denetim birbirini beslemediğinde açık büyür. Bu açık zamanla kanıksanır ve geçici bir aksaklık gibi anlatılır. Oysa tıkanma yapısalıdır. Yapısal olan, ancak işleyiş değişince geriler. 2040 hedefi de bu gerilemenin adıdır. Genç İşsizliği ile Mücadelede Yeni Nesil İstihdam Politikaları başlığında da aynı eşik geçerlidir.
Çözüm Önerisi ve 2040 Vizyonu
2040 vizyonumuz; işgücü piyasasının yapay zeka tabanlı dinamik beceri eşleştirme sistemleriyle yeniden yapılandırılmasıdır. Eğitim müfredatlarının sanayi ve bilişim sektörlerinin anlık taleplerine göre güncellendiği bir esnek sertifikasyon ekosistemi kurulmalıdır.
Üniversiteler, teorik bilgi aktaran kurumlar olmanın ötesine geçerek hibrit beceri merkezlerine dönüşmelidir. Gençlere mikro-kredi ve kuluçka desteği sunularak kendi işlerini kurmaları teşvik edilmeli, uzaktan çalışma ve dijital göçebe ekosistemleri ulusal istihdam stratejisine entegre edilmelidir.
Yönelim, sorunu daha güzel anlatmak için değil, başka türlü işlemek için kurulur. Kaynak, kural ve yetki eski yerinde durursa sonuç da eski yerinde kalır. Hedef, bu üçlünün yerini değiştirmektir. Değişim bir sloganla değil, kurumun kendi takviminde görünür. Genç İşsizliği ile Mücadelede Yeni Nesil İstihdam Politikaları başlığında da aynı eşik geçerlidir.
Uygulanabilir İlk Adım
İşkur yapısının tamamen dijitalleştirilerek "Ulusal Beceriler Bankası" portalına dönüştürülmesi ilk adımdır. Sanayi ve teknoloji bölgelerinde gençlere yönelik "Beceri Dönüşüm Kampüsleri" açılmalıdır.
NEET statüsündeki gençleri tespit edip kodlama, veri analitiği, yeşil enerji ve teknik zanaat alanlarında eğiten 6 aylık yoğunlaştırılmış programlar başlatılmalı ve bu süreçte gençlere gelir desteği sağlanmalıdır. Ayrıca, ilk defa genç istihdam eden işletmelere yönelik 2 yıl süreli kademeli vergi indirimleri ve SGK prim muafiyetleri yasalaştırılmalıdır.
Başlangıç, vizyonu küçültmez. Onu bugünün takvimine indirir. Sorumluluk belirsiz kalırsa iyi tasarlanmış bir öneri de dağılır. İlk işler bu yüzden açık, sınırlı ve denetlenebilir tutulur. Denetlenebilir olan büyür. Denetlenemeyen ise yeniden bir temenniye döner. Genç İşsizliği ile Mücadelede Yeni Nesil İstihdam Politikaları başlığında da aynı eşik geçerlidir.