Girişimcilik Ekosistemi ve Turcorn Destek Mekanizmaları
Türkiye girişimcilik ekosistemi son yıllarda filizlenme gösterse de, erken aşama girişimlerin büyüme (scale-up) aşamasına geçişinde ciddi finansman ve mentörlük eksiklikleri yaşanmaktadır.
Sorunun Tanımı
Türkiye girişimcilik ekosistemi son yıllarda filizlenme gösterse de, erken aşama girişimlerin büyüme (scale-up) aşamasına geçişinde ciddi finansman ve mentörlük eksiklikleri yaşanmaktadır. Risk sermayesi fonlarının yetersizliği, melek yatırımcı ağlarının sınırlı coğrafi yayılımı ve bürokratik engeller girişimlerin küresel pazarlara açılmasını zorlaştırmaktadır.
Teknoloji odaklı girişimlerin büyük çoğunluğu finansal tıkanıklıklar veya mevzuat belirsizlikleri nedeniyle erken aşamada kapanmakta ya da merkezlerini yurt dışına taşımaktadır.
Burada suç tek bir kesime yüklenmez. Tıkanma, kuralların darlığında, kaynakların dağılımında ve gündelik pratikte aynı anda durur. Bir kapı açılıp diğeri kapanırsa insanlar yine aynı duvara çarpar. Sonraki yönelim, bu tanım olmadan havada kalır. Girişimcilik Ekosistemi ve Turcorn Destek Mekanizmaları başlığında da aynı eşik geçerlidir.
Çözüm Önerisi ve 2040 Vizyonu
2040 hedefi, Türkiye'den onlarca küresel ölçekte "Turcorn" (milyar dolarlık girişim) çıkarmak ve İstanbul'u Avrasya'nın finans ve girişimcilik başkenti yapmaktır. Devlet desteği, bürokrasiyi azaltıcı ve finansal kaldıraç sağlayıcı bir role bürünmelidir.
Büyüme aşamasındaki girişimlerin ihtiyaç duyduğu milyar dolarlık fonlara erişimi kolaylaştıracak sermaye piyasası düzenlemeleri yapılmalı, kamu-özel sektör ortaklı büyük çaplı fonların fonu (Fund of Funds) mekanizmaları genişletilmelidir.
Çözüm, mevcut araçları biraz daha zorlamak değildir. Aynı araçlar aynı sonucu üretmeye devam eder. Yeni yön, sorumluluğu dağıtır, teşviki görünür kılar ve işleyişi hedefe bağlar. Bu bağ kurulmadan vaat kâğıtta kalır. İlk işler de bu bağın deneme yeridir. Girişimcilik Ekosistemi ve Turcorn Destek Mekanizmaları başlığında da aynı eşik geçerlidir.
Uygulanabilir İlk Adım
Girişimciler için tek duraklı dijital başvuru ve mevzuat yönetim platformu kurulmalıdır. Melek yatırımcı vergisel teşvikleri artırılmalı ve risk sermayesi fonlarına yatırım yapan kurumsal şirketlere vergi matrahı indirimi getirilmelidir.
Derin teknoloji (deep-tech) girişimlerine özel 10 yıl vadeli, geri ödemesi başarıya endeksli devlet hibeleri verilmelidir. Türkiye Girişimcilik Ajansı kurularak yurt dışında Türk girişimlerinin pazar payı kazanması için hukuki ve pazarlama danışmanlığı büroları açılmalıdır.
İlk adımın ölçüsü, manşetin büyüklüğü değil, işin başlayıp başlamamasıdır. Adı geçen düzenleme, destek ya da kurumsal iş, birinin görev listesine yazılmalıdır. Yazılmayan görev yapılmaz. Yapılmayan görev de hedefi ileri bir tarihe erteler. Girişimcilik Ekosistemi ve Turcorn Destek Mekanizmaları başlığında da aynı eşik geçerlidir.