Kamusal Alanların İşgali: Gençlerin Ücretsiz Sosyalleşebileceği Alanlar Nerede?
Harcamadan durulabilen yer yoksa kent, gençliği müşteriye çevirir. Kamusal alanın işgali, meydanın kapanması değil, meydanın yalnızca alışverişe kalmasıdır.
Sorunun Tanımı
Şehir merkezlerinin ticarileşmesi, harcama yapmadan vakit geçirilebilecek park, kütüphane ve meydanların yokluğu.
Merkez ticarileştikçe park, kütüphane ve meydan ya küçülür ya da içeri girmek için cüzdan ister. Genç, arkadaşını görmek için bir şey satın almak zorunda kalır. Bu, kentsel bir tercih gibi sunulur; oysa sosyalleşmenin ücretli hale gelmesidir. Ücretsiz alan, lüks değil, kent hakkıdır.
Ücretsiz sosyalleşecek yer kalmazsa genç, ya alışverişin içinde oyalanır ya da evine kapanır. İkisi de kamusal hayat değildir. Kamusal hayat, para ödemeden durulabilen bir saattir. Saat yoksa şehir, yalnızca tüketenin mekânı olur.
Bu iş duyurulmakla bitmez. Cümle, bu hafta kimin üstleneceği yazılmazsa yine rafta kalır. Rafta kalan tespit, genci haklı ama yalnız bırakır. Yalnız bırakılan genç, doğruyu bilmenin hayatı değiştirmediğini görür.
Çözüm Önerisi ve 2040 Vizyonu
Her mahallede 7/24 açık, ücretsiz çay/kahve ve internet sunan gençlik yaşam ve çalışma odakları.
2040’ta her mahallede geç saate açık, ücretsiz interneti olan bir gençlik çalışma odağı hayal edilir. Çay ve kahve, kâr kapısı değil, kapıyı açık tutan bir ayrıntı olabilir. Odak, ders, buluşma ve küçük üretim için durur. Kimse tüketmeden “fazlalık” sayılmaz.
Park, kütüphane ve akşam açık bir salon, genç için lütuf değil, şehrin görevidir. Görev yazılmazsa bu yerler ya kapanır ya da içeriği boş bir beklemeye döner. Boş bekleme, güvenliği de sohbeti de kurmaz. Kuran şey, ışığı, saati ve kuralı belli bir alandır.
Bu iş duyurulmakla bitmez. Cümle, bu hafta kimin üstleneceği yazılmazsa yine rafta kalır. Rafta kalan tespit, genci haklı ama yalnız bırakır. Yalnız bırakılan genç, doğruyu bilmenin hayatı değiştirmediğini görür.
Uygulanabilir İlk Adım
Kapanan veya atıl durumdaki kamu binalarının gençlik tasarım ve kültür merkezlerine dönüştürülmesi.
Atıl kamu binasını gençlik tasarım ve kültür merkezine çevirmek, yeni arsa beklemez. Bina seçilir, saat ilan edilir, içeriği gençlerle birlikte kurulur. Bir belediye, bir binada haftanın üç günü açık masa ve bir atölye başlatabilir. İşgal edilen alan, böylece yeniden kamuya döner.
Bir mahallede akşam açık tutulan tek bir yer bile, şehrin genç için düşünülüp düşünülmediğini gösterir. Gösterge küçük olabilir. Küçük gösterge, bütçenin bir sonraki kalemine gerekçe olur. Gerekçe yoksa işgal, normalleşir.
Bu iş duyurulmakla bitmez. Cümle, bu hafta kimin üstleneceği yazılmazsa yine rafta kalır. Rafta kalan tespit, genci haklı ama yalnız bırakır. Yalnız bırakılan genç, doğruyu bilmenin hayatı değiştirmediğini görür.