Mesleki Eğitimin İtibarını İade Etmek: "Mavi Yaka" Neden Yeniden Tanımlanmalı?
Mavi yaka, küçültülecek bir statü değil, yeniden tanımlanacak bir ustalıktır. Mesleki eğitimin itibarı, afişle değil, işin teknolojisi ve güvencesiyle döner.
Sorunun Tanımı
Meslek liselerinin toplumda düşük statülü görülmesi sebebiyle sanayi ve üretimde yetişmiş eleman sıkıntısı yaşanması.
Meslek lisesi düşük statü görüldükçe yetenekli genç oradan uzak durur; sanayi ve üretim ise yetişmiş insan arar. İki cümle aynı anda doğrudur ve birbirini besler. İtibar, “eli iş tutan” diye romantikleştirerek gelmez. İşin bilgiyle, ücretle ve teknolojiyle buluşmasıyla gelir.
Mesleki eğitim, ikinci sınıf bir kapı gibi anlatıldıkça genç, atölyeye girerken özür diler gibi girer. Özür, işin bilgisinden değil, statünün dilinden gelir. Dil değişmeden mavi yaka, eksik bir tercih olarak kalır. Eksik sayılan tercih, iyi öğrenciyi atölyeden uzak tutar.
Çözüm Önerisi ve 2040 Vizyonu
Meslek liselerinin yüksek teknoloji üreten merkezlere dönüştürülmesi ve "Altın Yaka" teknisyen kavramının oturtulması.
2040’ta meslek lisesi, yüksek teknoloji üreten bir merkeze dönüşebilir. “Altın yaka” teknisyen, tornavidanın nostaljisi değil, ölçen, programlayan ve üreten kişidir. Okul, atölyesini güncel tutar; sektör, o atölyeyi staj ve istihdamla ciddiye alır. Statü, unvan değişince değil, mezunun işi görünür olunca değişir.
İtibar, unvan değişince değil, mezunun işi görünür olunca gelir. Görünür iş, ücretle, teknolojiyle ve güvenlikle birlikte durmalıdır. Biri eksikse yeni ad, eski hor görmeyi taşır. Hor görme, sonra 'tercih sıralaması' diye meşrulaşır.
Uygulanabilir İlk Adım
Özel sektör ile meslek liseleri arasında garantili staj ve yüksek burs modellerini içeren doğrudan ortaklık sözleşmeleri yapılması.
Özel sektör ile meslek lisesi arasında garantili staj ve yüksek burs içeren doğrudan sözleşme, ilk adımdır. Sözleşme, fotoğraf protokolü değil, kontenjan, rehber ve stajın iş tanımıdır. Bir organize sanayi ve bir okul, bir meslek dalında başlayabilir. Öğrenci, mezuniyetten önce işin kapısını adı konulmuş biçimde görür.
Öğrenci, mezuniyetten önce işin kapısını adı konulmuş biçimde görmelidir. Kapı, stajın fotokopisi değil, teslimi belli bir üretimdir. Üretim yoksa itibar kampanyası, broşürde kalır. Broşür, atölyedeki gencin pazartesini değiştirmez.