Öğretmenlik Mesleğinin Saygınlığı ve Sürekli Mesleki Gelişim Model
Öğretmenlik mesleği, ekonomik şartların yetersizliği, yetersiz hizmet içi eğitimler ve mesleki statü kaybı nedeniyle yıpranmıştır.
Sorunun Tanımı
Öğretmenlik mesleği, ekonomik şartların yetersizliği, yetersiz hizmet içi eğitimler ve mesleki statü kaybı nedeniyle yıpranmıştır. Eğitim fakültelerinin niceliksel artışına karşın niteliksel gerilemesi, öğretmen adaylarının yetersiz pedagojik ve alan bilgisiyle mezun olmasına yol açmaktadır.
Görevdeki öğretmenlerin sürekli değişen teknolojik ve pedagojik gelişmelere uyum sağlamasını sağlayacak etkili bir mesleki gelişim ve liyakata dayalı kariyer sistemi bulunmamaktadır.
Burada suç tek bir kesime yüklenmez. Tıkanma, kuralların darlığında, kaynakların dağılımında ve gündelik pratikte aynı anda durur. Bir kapı açılıp diğeri kapanırsa insanlar yine aynı duvara çarpar. Sonraki yönelim, bu tanım olmadan havada kalır. Öğretmenlik Mesleğinin Saygınlığı ve Sürekli Mesleki Gelişim Model başlığında da aynı eşik geçerlidir.
Bu aksaklıklar birbirinden kopuk şikâyetler değildir. Biri dururken diğeri de yerinde kalır. Kural, kaynak ve gündelik uygulama aynı yöne bakmadıkça iyi niyet sonucu değiştirmez. İnsanlar da kurumlar da aynı dar koridorda sıkışır. 2040 hedefi, bu hiza kurulmadan bir başlık olarak kalır. Öğretmenlik Mesleğinin Saygınlığı ve Sürekli Mesleki Gelişim Model başlığında da aynı eşik geçerlidir.
Çözüm Önerisi ve 2040 Vizyonu
2040 vizyonu, öğretmenliği toplumun en saygın, en yüksek nitelikli ve sürekli kendini yenileyen meslek grubu haline getirmektir. Öğretmen yetiştirme sistemi baştan sona yeniden tasarlanmalı, eğitim fakültelerine giriş şartları zorlaştırılmalıdır.
Öğretmenler, sadece bilgi aktaran değil, öğrenmeyi kolaylaştıran birer mentör haline gelmelidir. Sürekli mesleki gelişim, öğretmenlerin kariyer ilerlemesinin merkezine oturtulmalı ve performans ödüllendirilmelidir.
Çözüm, mevcut araçları biraz daha zorlamak değildir. Aynı araçlar aynı sonucu üretmeye devam eder. Yeni yön, sorumluluğu dağıtır, teşviki görünür kılar ve işleyişi hedefe bağlar. Bu bağ kurulmadan vaat kâğıtta kalır. İlk işler de bu bağın deneme yeridir. Öğretmenlik Mesleğinin Saygınlığı ve Sürekli Mesleki Gelişim Model başlığında da aynı eşik geçerlidir.
Önerilen yön, bugünkü işleyişe küçük bir yama değildir. Yetki, teşvik ve sorumluluk aynı hedefe bağlanmalıdır. Aksi halde 2040, mevcut düzenin yanında bir dilek olarak durur. Vizyon, kurumların günlük işine girmediği sürece rapor dili olarak kalır. Çözüm, bir sonraki ilk işlerle birlikte anlam kazanır. Öğretmenlik Mesleğinin Saygınlığı ve Sürekli Mesleki Gelişim Model başlığında da aynı eşik geçerlidir.
Uygulanabilir İlk Adım
Eğitim fakültelerine girişte başarı sırası barajı yükseltilmeli ve mülakatlar objektif yetkinlik testlerine dönüştürülmelidir. Öğretmenlik Meslek Kanunu, öğretmenlerin özlük haklarını, özerkliğini ve mesleki saygınlığını artıracak şekilde revize edilmelidir.
"Ulusal Öğretmen Akademi Merkezi" kurularak öğretmenlere her yıl en az 80 saatlik uygulamalı, alanında uzman kişilerden oluşan mesleki gelişim eğitimi zorunluluğu ve hakkı verilmelidir. Öğretmen maaşları ve ek ders ücretleri iyileştirilerek ekonomik kaygılar ortadan kaldırılmalıdır.
İlk adımın ölçüsü, manşetin büyüklüğü değil, işin başlayıp başlamamasıdır. Adı geçen düzenleme, destek ya da kurumsal iş, birinin görev listesine yazılmalıdır. Yazılmayan görev yapılmaz. Yapılmayan görev de hedefi ileri bir tarihe erteler. Öğretmenlik Mesleğinin Saygınlığı ve Sürekli Mesleki Gelişim Model başlığında da aynı eşik geçerlidir.
İlk adım, büyük hedefi ertelemeyen işleri ayırır. Duyuru yetmez. İşin sahibi, sırası ve gündelik idareye yazılması gerekir. Küçük görünen bir başlangıç, hedefi denenebilir kılar. İlk iş yapılmadan sorun tanımı da 2040 cümlesi de yerinde sayar. Öğretmenlik Mesleğinin Saygınlığı ve Sürekli Mesleki Gelişim Model başlığında da aynı eşik geçerlidir.