Yaratıcı Ekonomiler ve Dijital İhracat Stratejisi
Oyun geliştirme, dizi/film üretimi, yazılım ve dijital tasarım gibi yaratıcı endüstriler yüksek katma değer üretme potansiyeline sahip olmasına rağmen, entegre bir ulusal stratejiden yoksundur.
Sorunun Tanımı
Oyun geliştirme, dizi/film üretimi, yazılım ve dijital tasarım gibi yaratıcı endüstriler yüksek katma değer üretme potansiyeline sahip olmasına rağmen, entegre bir ulusal stratejiden yoksundur. Yaratıcı sektörlerde çalışan işgücünün hukuki güvencesizliği, fikri mülkiyet haklarının korunmasındaki aksaklıklar ve uluslararası ödeme sistemlerine erişimde yaşanan kısıtlamalar bu sektörlerin tam potansiyeline ulaşmasını engellemektedir.
Türkiye, içerik tüketen bir ülke konumundan tamamen içerik ihraç eden yapıya geçişte duraksamaktadır.
Burada suç tek bir kesime yüklenmez. Tıkanma, kuralların darlığında, kaynakların dağılımında ve gündelik pratikte aynı anda durur. Bir kapı açılıp diğeri kapanırsa insanlar yine aynı duvara çarpar. Sonraki yönelim, bu tanım olmadan havada kalır. Yaratıcı Ekonomiler ve Dijital İhracat Stratejisi başlığında da aynı eşik geçerlidir.
Çözüm Önerisi ve 2040 Vizyonu
2040 yılı itibarıyla yaratıcı ekonomiler, Türkiye'nin hizmet ihracatının ana taşıyıcı kolu haline gelmelidir. Dijital oyun, animasyon, yazılım ve dijital sanat alanlarında Türkiye küresel bir hub olarak konumlandırılmalıdır.
Fikri mülkiyet haklarının blokzincir tabanlı altyapılarla korunduğu, küresel finansal ödeme sistemlerinin sorunsuz entegre edildiği ve yaratıcı yeteneklerin teşvik edildiği özgür, esnek ve yüksek hızlı dijital altyapılara sahip bir ekosistem inşa edilecektir.
Çözüm, mevcut araçları biraz daha zorlamak değildir. Aynı araçlar aynı sonucu üretmeye devam eder. Yeni yön, sorumluluğu dağıtır, teşviki görünür kılar ve işleyişi hedefe bağlar. Bu bağ kurulmadan vaat kâğıtta kalır. İlk işler de bu bağın deneme yeridir. Yaratıcı Ekonomiler ve Dijital İhracat Stratejisi başlığında da aynı eşik geçerlidir.
Uygulanabilir İlk Adım
Küresel ödeme ve e-ticaret platformlarının Türkiye operasyonlarını engelsiz yürütmesi için mevzuat uyumlaştırması yapılmalıdır. Dijital oyun ve içerik üreticileri için "Yaratıcı Endüstriler Serbest Bölgeleri" kurulmalı; bu bölgelerde hızlı internet altyapısı, vergi muafiyetleri ve Ortak Yapım Fonları sağlanmalıdır.
Fikri Mülkiyet Mahkemeleri ihtisaslaştırılmalı ve dijital telif hakları yasası çağın gereksinimlerine göre güncellenmelidir. Liseler seviyesinde dijital tasarım ve oyun geliştirme kulüpleri desteklenmelidir.
İlk adımın ölçüsü, manşetin büyüklüğü değil, işin başlayıp başlamamasıdır. Adı geçen düzenleme, destek ya da kurumsal iş, birinin görev listesine yazılmalıdır. Yazılmayan görev yapılmaz. Yapılmayan görev de hedefi ileri bir tarihe erteler. Yaratıcı Ekonomiler ve Dijital İhracat Stratejisi başlığında da aynı eşik geçerlidir.